Koppelpassanten
De koppelpassanten diende er voor om de lip van de riem,
na het sluiten, op zijn plaats te houden.
Vormgeving :
Als basis vorm van de koppelpassanten kunnen we onderscheid maken tussen
drie modellen :
D-vorm
Trapezium
Rechthoek
De koppelpassanten kunnen op twee manieren aan de riem worden bevestigd,
ze werden om de riem geschoven
ze werden aan de riem vast geklonken.
De drie basis vormen kunnen in de volgende uitvoeringen qua bevestigging voorkomen :
D-vorm met klinknagel, datering 1270 - 1400
D-vorm met tussenstijl, datering 1400 - 1532

Trapezium met klinknagel, datering 1270 - 1400
Trapezium met tussenstijl, datering 1270 - 1450
Trapezium met open tussenstijl, datering 1150 - 1400


Rechthoek, datering 1550 - tot op heden
Rechthoek met tussenstijl, datering 1270 - 1450


Er is ook afbeelding van een houten beeld bekend uit 1360 waarbij een dubbele ovaalgesp, zonder angel, gebruikt wordt als koppelpassant. Omdat het niet zeker is dat deze daadwerkelijk als koppelpassant gemaakt werd, maar in de eerste instantie als riemgesp, wordt hij niet vermeld bij de drie hoofd modellen.
Materiaal :
In de late middeleeuwen werd lood/tin en koper/messing het meest
toegepast. Vanaf ongeveer 1550 gaat men alleen nog maar koper/messing
gebruiken en vervalt lood/tin.
Waarschijnlijk zijn er ook koppelpassanten gemaakt van zilver en goud,
maar die zijn bij mij niet bekend.
Het D-type kwam alleen voor in lood/tin en werd gegoten in een mal. Het
trapezium type kwam alleen voor in koper/messing en kon zowel gegoten zijn
als met de hand gemaakt zijn, wanneer deze met de hand gemaakt was dan
bestond hij uit twee of drie verschillende onderdelen welke aan elkaar
geklonken werden. Het type, rechthoek met tussenstijl werd gemaakt van
lood/tin en het gewone type rechthoek van koper/messing.
Versiering :
De versiering werd altijd toegepast op het gedeelte wat zichtbaar
bleef als de lip er doorheen gehaald was.
Het D-type en het trapezium type konden vrij eenvoudig versierd zijn,
meestal bestond deze versiering uit een verdikking met wat streepjes.
Het rechthoekig type was meer versierd, en vooral na 1550, deze versiering
kon bestaan uit bv, een wapenschild maar ook een mooi uitgewerkte bloem
etc.
![]()
Link naar start pagina